Lộ Trình Cấm Túi Nilon Tại Việt Nam Và Những Điều Cần Biết

Lộ trình cấm túi nilon là vấn đề được nhiều doanh nghiệp và người tiêu dùng quan tâm khi các quy định về hạn chế túi nilon khó phân hủy sinh học đang được triển khai theo từng giai đoạn. Tuy nhiên, không phải toàn bộ túi nilon đều bị cấm cùng một thời điểm mà phạm vi áp dụng còn phụ thuộc vào loại túi, kích thước, độ dày, mục đích sử dụng và trường hợp loại trừ. Trong bài viết dưới đây, Bao Bì Nhựa Xanh sẽ giúp bạn hiểu rõ các mốc chính và những nhóm túi chịu tác động.

Lộ trình cấm túi nilon tại Việt Nam hiện nay

Lộ trình hạn chế túi nilon tại Việt Nam được triển khai theo từng giai đoạn, trong đó có sự phân biệt giữa việc hạn chế sản xuất, nhập khẩu và việc hạn chế lưu hành, sử dụng tại một số địa điểm. Theo Điều 64 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, các mốc quan trọng được xác định như sau:

• Từ ngày 01/01/2026: Không sản xuất và nhập khẩu túi ni lông khó phân hủy sinh học có kích thước nhỏ hơn 50 × 50 cm và độ dày một lớp màng nhỏ hơn 50 µm, trừ một số trường hợp được quy định.
• Trong giai đoạn từ năm 2026 đến trước năm 2030: Việc sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm nhựa sử dụng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học được định hướng giảm dần. Đồng thời, trách nhiệm tái chế, xử lý đối với tổ chức, cá nhân sản xuất và nhập khẩu cũng được đặt ra theo quy định hiện hành.
• Sau ngày 31/12/2030: Dừng sản xuất, nhập khẩu sản phẩm nhựa sử dụng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học thuộc phạm vi quy định, nhưng vẫn có các trường hợp ngoại lệ liên quan đến xuất khẩu và đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường.

Từ năm 2026, những loại túi nilon nào bị hạn chế?

Từ mốc 01/01/2026, nhóm chịu tác động trực tiếp là túi ni lông khó phân hủy sinh học đáp ứng đồng thời điều kiện về kích thước và độ dày theo quy định. Đây là bước xác định phạm vi sản phẩm trước khi xem xét các trường hợp loại trừ.

Các đặc điểm cần đối chiếu gồm:

• Kích thước: Túi có kích thước nhỏ hơn 50 × 50 cm.
• Độ dày: Độ dày một lớp màng nhỏ hơn 50 µm.
• Đặc tính vật liệu: Sản phẩm thuộc nhóm túi ni lông khó phân hủy sinh học theo phạm vi quy định.
• Phương thức sản xuất, nhập khẩu: Quy định tại mốc này tập trung vào hành vi sản xuất và nhập khẩu, do đó doanh nghiệp cần phân biệt với các quy định về lưu hành, sử dụng tại từng địa bàn.
• Trường hợp loại trừ: Sau khi xác định túi đáp ứng các đặc điểm trên, cần kiểm tra tiếp mục đích sản xuất, nhập khẩu để xác định có thuộc trường hợp ngoại lệ hay không.

Doanh nghiệp nên lựa chọn loại bao bì nào để thay thế túi nilon khó phân hủy?

Khi chuyển đổi từ túi nilon khó phân hủy, doanh nghiệp không nhất thiết phải sử dụng cùng một loại bao bì cho tất cả sản phẩm. Tùy vào đặc tính hàng hóa, yêu cầu đóng gói, ngân sách và phương án xử lý sau sử dụng, mỗi nhóm bao bì sẽ có mức độ phù hợp khác nhau. Một số lựa chọn có thể cân nhắc gồm:

Bao bì sinh học

Bao bì sinh học sử dụng vật liệu có nguồn gốc sinh học hoặc các polymer có khả năng phân hủy tùy từng sản phẩm. Đây là lựa chọn đáng cân nhắc khi doanh nghiệp muốn chuyển sang loại bao bì có định hướng sử dụng vật liệu sinh học hoặc cần khả năng phân hủy theo tiêu chuẩn phù hợp. Trước khi thay thế, cần kiểm tra rõ thành phần, đặc tính và điều kiện xử lý của sản phẩm.

Bao bì compostable

Bao bì compostable được thiết kế để xử lý thông qua quá trình ủ trong điều kiện phù hợp. Với những doanh nghiệp có thể tổ chức thu gom và đưa bao bì đến hệ thống compost, đây có thể là một hướng thay thế cho túi nilon khó phân hủy. Tuy nhiên, cần xác định sản phẩm thuộc điều kiện ủ công nghiệp hay ủ tại nhà trước khi lựa chọn.

Bao bì tái chế

Thay vì chuyển sang vật liệu có khả năng phân hủy, doanh nghiệp có thể lựa chọn hướng thu hồi và tái chế vật liệu. Bao bì tái chế phù hợp với những sản phẩm có thể sử dụng vật liệu tái chế hoặc có khả năng được thu gom để đưa trở lại quá trình sản xuất. Phương án này cần đi kèm với hệ thống phân loại và thu gom phù hợp tại khu vực sử dụng.

Bao bì giấy

Bao bì giấy là lựa chọn có thể cân nhắc với những sản phẩm không yêu cầu quá cao về khả năng chống ẩm, chống dầu hoặc chịu lực. Khi thay thế túi nilon bằng giấy, doanh nghiệp cần đánh giá lại cách đóng gói, khả năng bảo quản và điều kiện vận chuyển để đảm bảo bao bì mới vẫn đáp ứng được công năng cần thiết.

Kết hợp nhiều loại bao bì

Doanh nghiệp cũng có thể lựa chọn nhiều phương án thay thế thay vì chuyển đổi toàn bộ cùng lúc. Chẳng hạn, một nhóm sản phẩm có thể sử dụng bao bì phân hủy sinh học, nhóm khác sử dụng bao bì tái chế hoặc giấy tùy yêu cầu. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp lựa chọn bao bì theo từng sản phẩm và từng phương án xử lý sau sử dụng.

Những trường hợp túi nilon được loại trừ khỏi phạm vi hạn chế

Một số sản phẩm dù có kích thước và độ dày thuộc nhóm bị hạn chế vẫn có thể được loại trừ nếu đáp ứng điều kiện về mục đích sản xuất hoặc nhập khẩu. Do đó, không nên chỉ căn cứ vào tên gọi “bao bì” để xác định sản phẩm có thuộc trường hợp ngoại lệ hay không.

Các trường hợp cần kiểm tra gồm:

• Sản phẩm được sản xuất để xuất khẩu có thể thuộc trường hợp ngoại lệ theo lộ trình hạn chế. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ, chứng từ chứng minh đúng mục đích xuất khẩu.
• Bao bì được sản xuất hoặc nhập khẩu để đóng gói sản phẩm, hàng hóa do doanh nghiệp bán ra thị trường có thể thuộc trường hợp ngoại lệ theo quy định.
• Cần xác định mục đích ngay từ thời điểm sản xuất hoặc nhập khẩu. Nếu sản phẩm chỉ được mua để sử dụng cho mục đích khác rồi mới dùng làm bao bì, sản phẩm không đương nhiên được loại trừ.
• Doanh nghiệp nên đối chiếu với quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm sản xuất hoặc nhập khẩu. Không nên tự xác định trường hợp ngoại lệ chỉ dựa trên mục đích sử dụng thực tế.

Doanh nghiệp nào cần lưu ý về lộ trình hạn chế túi nilon?

Lộ trình hạn chế túi nilon không tác động giống nhau đến mọi doanh nghiệp. Việc xác định nghĩa vụ hoặc phạm vi áp dụng cần dựa trên vai trò của doanh nghiệp, chẳng hạn sản xuất, nhập khẩu, sử dụng túi để đóng gói hàng hóa hay sản xuất hàng hóa để xuất khẩu. Cụ thể, doanh nghiệp có thể đối chiếu theo từng trường hợp sau:

• Đơn vị sản xuất túi: Nếu trực tiếp sản xuất túi nilon, cần kiểm tra từng dòng sản phẩm có thuộc nhóm túi khó phân hủy sinh học và nằm trong phạm vi hạn chế theo quy định hay không.
• Doanh nghiệp nhập khẩu túi: Trường hợp nhập khẩu túi nilon từ nước ngoài, cần xác định loại túi, vật liệu, quy cách và mục đích nhập khẩu, sau đó đối chiếu với các trường hợp bị hạn chế hoặc được loại trừ trước khi đưa vào sử dụng.
• Cơ sở sử dụng túi để đóng gói hàng hóa: Nếu mua túi để đóng gói sản phẩm, hàng hóa do mình sản xuất, gia công hoặc kinh doanh, cần kiểm tra mục đích sử dụng và điều kiện áp dụng để xác định túi có thuộc trường hợp được loại trừ theo quy định hay không.
• Nhà sản xuất hàng hóa để xuất khẩu: Nếu sản phẩm được làm ra để xuất khẩu, cần xác định rõ túi được sử dụng cho hàng hóa xuất khẩu hay phục vụ hoạt động kinh doanh, phân phối tại Việt Nam, vì mục đích sử dụng có thể ảnh hưởng đến việc áp dụng quy định.
• Đơn vị kinh doanh, phân phối túi: Nếu mua túi từ nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu để bán lại, cần kiểm tra nguồn gốc, loại túi và hồ sơ sản phẩm nhằm xác định việc lưu hành, sử dụng có thuộc phạm vi hạn chế hay không.

Câu hỏi thường gặp (FAQs)

Lộ trình hạn chế túi nilon có nhiều điều kiện áp dụng nên doanh nghiệp thường quan tâm liệu sản phẩm đang sử dụng có thuộc phạm vi hay không. Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp:

1. Từ năm 2026 có phải cấm toàn bộ túi nilon không?

Không. Từ năm 2026, quy định tập trung vào việc không sản xuất và nhập khẩu một nhóm túi ni lông khó phân hủy sinh học có kích thước nhỏ hơn 50 × 50 cm và độ dày một lớp màng nhỏ hơn 50 µm, đồng thời có các trường hợp ngoại lệ được quy định. Sau đó, lộ trình tiếp tục giảm dần việc sản xuất và nhập khẩu các sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học và tiến tới mốc sau 31/12/2030 theo phạm vi quy định.

2. Túi nilon dùng để đóng gói hàng hóa có thuộc lộ trình hạn chế không?

Không thể kết luận chỉ dựa vào việc túi được dùng để đóng gói. Nếu túi được sản xuất hoặc nhập khẩu để đóng gói sản phẩm, hàng hóa bán ra thị trường và thuộc đúng trường hợp ngoại lệ, quy định tại mốc 01/01/2026 có thể không áp dụng theo cách thông thường. Doanh nghiệp cần kiểm tra mục đích sử dụng, nguồn gốc túi và hồ sơ chứng minh trường hợp ngoại lệ.

3. Túi sản xuất để xuất khẩu có thuộc lộ trình hạn chế không?

Túi được sản xuất để xuất khẩu nằm trong trường hợp ngoại lệ được quy định đối với mốc 01/01/2026 và mốc sau 31/12/2030. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần có căn cứ chứng minh đúng mục đích xuất khẩu và thực hiện theo các yêu cầu liên quan của pháp luật.

Kết luận

Lộ trình cấm túi nilon tại Việt Nam được triển khai theo từng giai đoạn và không đồng nghĩa với việc toàn bộ túi nilon bị cấm cùng một thời điểm. Doanh nghiệp cần xác định đúng loại túi, kích thước, độ dày, mục đích sử dụng và trường hợp ngoại lệ trước khi kết luận nghĩa vụ của mình. Nếu doanh nghiệp cần tư vấn giải pháp bao bì phù hợp với sản phẩm và nhu cầu sử dụng, có thể liên hệ Bao Bì Nhựa Xanh qua hotline 0933067373 để được hỗ trợ!